Nederland is niet goed genoeg voorbereid op extreme regenbuien. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Vooral in steden kan zware regen in korte tijd zorgen voor grote wateroverlast. Groningen vormt daarop geen uitzondering en werkt hard aan dit probleem, zegt dijkgraaf Roeland van der Schaaf van waterschap Noorderzijlvest.
Volgens Van der Schaaf is de combinatie van klimaatverandering en verstedelijking een belangrijke oorzaak van het probleem. “We hebben in Nederland steeds meer verharding: veel bebouwing, straten en pleinen. Het water kan simpelweg niet meer goed weg,” zegt hij. Tegelijkertijd zijn veel rioolstelsels ontworpen in een tijd waarin zulke extreme buien nog niet voorkwamen. “Die capaciteit past niet meer bij de realiteit van nu.”
In steden als Groningen komt daar nog een extra factor bij. Door hoogteverschillen, zoals aan de randen van de Hondsrug, stroomt water bij grote neerslag snel naar lager gelegen wijken. Op plekken met veel steen, zoals het Damsterplein, kan dat binnen korte tijd tot grote wateroverlast leiden. Van der Schaaf: “Als er in korte tijd tientallen millimeters regen vallen op één plek, en er is weinig ruimte voor natuurlijke afvoer, dan zijn de risico’s groot.”
Water kan woningen binnenkomen of via het riool omhoog komen in toiletten en afvoeren. De kans hierop is nu nog klein, maar neemt toe door klimaatverandering, zegt Van der Schaaf. Hij vindt dat overheden en inwoners zich hier beter op moeten voorbereiden. “Het is een serieus risico, maar we maken ons er nog te weinig zorgen over,” zegt hij.
Vergroenen en waterbergingen creëren
In Groningen werken het waterschap en de gemeente wel samen aan oplossingen. Zo worden pleinen en straten vergroend, zodat regenwater beter de bodem in kan zakken. Ook buiten de stad worden maatregelen genomen, zoals waterberging in natuurgebieden.
Een voorbeeld is De Onlanden, dat bij hevige regen extra water opvangt en zo helpt om de stad droog te houden. Toch is de uitdaging groot, benadrukt Van der Schaaf. In heel Nederland is meer aandacht en investering nodig om steden aan te passen aan het veranderende klimaat. “Extreme regen is geen probleem van de toekomst,” zegt hij. “Het gebeurt nu al, en we moeten er nu iets aan doen.”
