Het nieuwe regeerakkoord van D66, CDA en VVD lijkt voor een kloof te zorgen in de Groningse politiek. Waar GroenLinks-PvdA en SP spreken van asociaal beleid dat de kwetsbaren “hondsberoerd” raakt, roepen D66 en VVD op tot realisme en samenwerking. “Schiet niet direct in de reflex van huilen en klagen”, aldus Jim Lo-A-Njoe (D66).
Na weken van onderhandelen presenteerden de coalitiepartijen vrijdag hun plannen voor het nieuwe landelijke kabinet. Carine Bloemhoff (GroenLinks-PvdA) opende direct de aanval: “Mag ik de VVD feliciteren met het coalitieakkoord? De hypotheekrenteaftrek behouden en miljarden naar Defensie. Wie dat gaat betalen? De mensen die het al moeilijk hebben doordat ze ontslagen worden, zoals recent massaal bij de banken gebeurde. Mensen die arbeidsongeschikt zijn en afhankelijk van WIA.”
Bloemhoff vreest een kaalslag in het sociale vangnet: “De WW wordt verkort, de WIA-uitkering verlaagd en het eigen risico in de zorg wordt hoger. Als je na een jaar WW geen werk hebt, houdt het op en word je afhankelijk van de bijstand. Als je partner werkt of je hebt een kleine spaarrekening, krijg je niks meer. Had de vermogenden gewoon meer laten betalen aan de veiligheid. Dat heet solidariteit. Deze plannen zijn hondsberoerd.”
“De lachende derde zijn de multinationals”
Rik van Niejenhuis (GroenLinks-PvdA) deelt die zorgen en hekelt de timing van de woningbouwplannen. “Het is duidelijk: dit kabinet kiest voor het geld. In Groningen hebben we nú betaalbare woningen nodig, maar pas in 2029 wil kabinet-Jetten hierin investeren. Dat is echt waardeloos. De rekening wordt neergelegd bij de mensen die het land draaiende houden: de verpleegkundigen, de schilders, de docenten en de kappers. De lachende derde zijn de multinationals.”
Hans de Waard (SP) trekt de vergelijking door naar de lokale ambitie van D66: “Tien miljard bezuinigen op de zorg. Het eigen risico: dat gaat flink omhoog. En wat stijgt er nog meer? De bonussen voor de bankiers. Dus wie al veel heeft, krijgt er nog meer bij. En wie gaat dat betalen? Dat ben jij. Wat D66 in Den Haag doet, kunnen ze ook hier in Groningen doen. Want wat wil D66? D66 wil een peperduur nieuw muziekcentrum en de sloop van de Oosterpoort. Wat betekent dat? Snijden in de zorg, in al die voorzieningen die zo belangrijk zijn voor zoveel mensen. De SP heeft er voor gezorgd dat mensen met lage inkomens gewoon naar de tandarts kunnen. Als D66 het hier voor het zeggen krijgt, dan kun je dat wel vergeten. Dus Groningen staat voor een kruispunt. Kiezen we voor D66 met dure prestigeprojecten of voor de SP voor goede zorg en zekerheid?”
VVD: “Hervormingen nodig voor de toekomst”
VVD-raadslid Rik Heiner herkent zich totaal niet in het negatieve beeld. “Ik ben heel blij dat er niet gemorreld wordt aan de hypotheekrenteaftrek en dat er geen rekeningrijden komt”, stelt Heiner. Hij verdedigt de ingrepen in de zorg: “Die hervormingen zijn nodig om de zorg betaalbaar te houden, zodat jij en ik over veertig jaar ook nog van goede zorg gebruik kunnen maken.”
Heiner benadrukt dat keuzes onvermijdelijk zijn door de oorlog op ons continent. “We moeten onszelf beschermen, dus we investeren fors in Defensie. Dat betekent dat je op andere vlakken minder kunt doen.” Ook weerspreekt hij de kritiek op de woningmarkt: “Het is niet waar dat er pas in 2029 gebouwd gaat worden. Voorstellen uit mijn eigen initiatiefvoorstel, zoals het ‘optoppen’ van woningen en het aanpakken van scheefwonen, staan genoemd in het nieuwe akkoord. Het afschaffen van bovenwettelijke regels gaat de doorstroming op gang helpen.”
D66: “Niet gelijk in de reflex schieten van huilen en klagen”
Jim Lo-A-Njoe (D66) adviseert zijn collega’s om uit te zoomen. “Ik denk dat we allereerst heel blij moeten zijn dat het land nu eindelijk een fatsoenlijke regering gaat krijgen na het drama waarin we de afgelopen twee jaar verkeerden”, vertelt Lo-A-Njoe. “Voor je heel zuur gaat reageren, is het denk ik belangrijk om eerst dat besef te hebben. Wat dat betreft vind ik de reactie van Femke Halsema, burgemeester van Amsterdam, heel sterk. Zij reageerde super positief. Vanuit haar functie zei ze dat dit een regering is waarmee samengewerkt kan worden. Zij schoot niet direct in de reflex van huilen en klagen. Nee, ze was positief: we kunnen weer goed beleid maken. En eigenlijk zou ik iedereen ook adviseren om die lijn te volgen: positief zijn en de samenwerking zoeken. Het nieuwe kabinet heeft geen meerderheid, dus er is voor iedereen veel mogelijk.”
Lo-A-Njoe wijst op de winstpunten: “Je kunt na de presentatie van het akkoord je vinger leggen op de dingen waar je het niet mee eens bent. Maar dat vind ik heel selectief. Kijk naar de investeringen die er gedaan gaan worden in Defensie. Er zijn maar weinig partijen die niet overtuigd zijn dat dit een belangrijke stap is. We hebben in het oosten van Europa te maken met een bedreiging waarbij er van alles speelt. En met Trump aan het bewind in Amerika is duidelijk geworden dat we in Europa onze eigen broek omhoog moeten houden. Ook is het geweldig dat er een gigantisch bedrag gestoken gaat worden in het onderwijs, waarmee de bezuinigingen van tafel gaan. Ik denk dat we echt onze handjes dicht mogen knijpen met wat er in dit akkoord staat. Bijvoorbeeld dat er een miljard euro per jaar beschikbaar komt voor de bouw van meer betaalbare woningen. Ik denk dat het logisch is dat deze huizen er niet morgen staan. Maar het gaat wel gebeuren: er worden goede plannen gemaakt en uiteindelijk zal dit resulteren in een doorstroom op de woningmarkt die op gang komt.”
Heiner vult aan: “Dit akkoord heeft in de Kamers geen meerderheid, dus andere partijen kunnen volop meedenken. De ‘nee-stand’ vind ik kortzichtig en jammer. Door samenwerking kan er juist veel bereikt worden.”
